Over Vormingplus > Wat doet Vormingplus? > Over leren en onze educatieve functie

Over leren en onze educatieve functie

Het belang van leren

Leren is een belangrijk deel van mens zijn. Al lerend ontwikkelt een mens zich als een persoon die een eigen levensproject realiseert. Door als persoon deel uit te maken van een gemeenschap krijgt het leren betekenis binnen een sociale context. Leren is ook de kern van culturele ontwikkeling. Door leerprocessen verwerven we enerzijds een culturele identiteit, maken we ons culturele waarden eigen. Anderzijds kunnen mensen ook nieuwe inzichten, waarden, vaardigheden ontwikkelen en op die manier bijdragen tot culturele verandering. 

De eigenheid van niet-formele educatie

Het alledaagse leven van mensen is het vertrekpunt voor het niet-formeel leren binnen het sociaal-cultureel werk: georganiseerde leerprocessen ondersteunen personen en groepen bij hun individuele, sociale en culturele uitdagingen in een snel veranderende samenleving.

Als sociaal-culturele organisatie is het ons doel door educatieve activiteiten emancipatieprocessen te stimuleren. We maken individuen en groepen meer draagkrachtig, weerbaar, kritisch en verantwoordelijk, zodat ze vaardiger worden om hun eigen leven en hun sociale context mee vorm te geven en er betekenis aan te verlenen. 

Niet-formeel Leren binnen het sociaal-cultureel werk is gericht op de mens in al zijn bestaansdimensies: de mens die kennis zoekt, handelt, samenleeft met anderen, zin en waarden zoekt, nieuwsgierig en creatief is. 

Onze educatieve functie als volkshogeschool

Educatie is een recht voor iedereen. Als volkshogeschool hebben wij de maatschappelijke opdracht om dit recht voor zoveel mogelijk mensen in onze regio te realiseren en actief drempels te verlagen voor individuen en groepen die minder kansen hebben om dit recht op te nemen. 

Hoe vullen wij deze educatieve functie concreet in?

1. We creëren een goede leeromgeving. Dat betekent het volgende:

• Mensen leren er in vrijheid: uit vrije wil, zonder druk van buitenaf tot deelnemen of het halen van einddoelen of kwalificaties.
• Er is een balans tussen veiligheid (= het bekende) en uitdaging (= de confrontatie met nieuwe dingen, ...).

2. Mensen komen iets bijleren in hun vrije tijd. Daarom streven we naar een ontspannen sfeer en werkvorm waarin ze kunnen ervaren dat bijleren aangenaam en zinvol is, dat ze er deugd kunnen aan beleven. 

3. Bij ons leren mensen in groep. 

• De groep heeft een cruciale plaats in de ontwikkeling van individu en maatschappij: zowel maatschappelijke als individuele ontwikkeling zijn ondenkbaar zonder sociale interactie.
• Elke groep is een klein stukje maatschappij waarin dezelfde mechanismen spelen als in de ruimere samenleving. De groep is een oefenterrein waar mensen daarmee kunnen leren omgaan.
• We stimuleren mensen om van elkaar te leren. De inbreng van ervaringen, meningen, overtuigingen van de deelnemers is een belangrijk deel van het leerproces. 

We brengen groepsleren op twee manieren in praktijk: we brengen mensen samen in nieuwe groepen om te leren in, van en door de groep en we richten ons tot bestaande groepen om daarbinnen leerprocessen te stimuleren en te ondersteunen.

4. We sluiten aan bij de traditie van het ervaringsleren waarbij handelingen en de reflectie daarop wezenlijk deel uitmaken van het leerproces. Daarom zorgen we ervoor dat onze educatieve activiteiten aansluiten bij de ervaring van de deelnemers. Hun eigen ervaring binnen of buiten de educatieve activiteit kan daarbij vertrekpunt zijn, maar ook toetssteen achteraf.

5. De rol van de begeleider bij educatieve activiteiten is tweevoudig. Enerzijds is hij/zij de procesbegeleider. Daarvoor beschikt hij/zij over de nodige methodische deskundigheid: groepsprocessen waarnemen en bijsturen, leerprocessen op gang brengen, sturen en ondersteunen. Anderzijds zorgt hij/zij voor de inhoudelijke deskundigheid. De manier waarop dit gebeurt, is afhankelijk van de doelen/de aard van de activiteit. 

6. Deelnemers en begeleider zijn samen betrokken in het leerproces: de begeleider leert zelf ook. Het gaat om de interactie tussen allen en het samen betrokken zijn op het thema.

7. We zien leeractiviteiten als processen met een open doeloriëntatie: de begeleider stelt doelen voorop, maar de vragen, motieven, verwachtingen van de deelnemers geven mee richting aan het proces. Zowel de leereffecten (wat deelnemers als waardevol resultaat aangeven en het uiteindelijke effect op hun gedrag) als de vooropgestelde doelen zijn belangrijk.

8. We organiseren leeractiviteiten die zoveel mogelijk aansluiten bij de behoeften en de mogelijkheden van deelnemers. We beogen toegankelijkheid voor zoveel mogelijk mensen en we werken door vernieuwende werkvormen drempels weg voor individuen en groepen die minder gemakkelijk toegang hebben tot educatief aanbod. 

naar boven